Sessie 1.1 Erfgoededucatie hoeft niet stoffig te zijn!

(interactieve presentatie) 

Route: verstevigen

Praktijkschool Pro-Emmen is afgelopen jaar gestart met de ontwikkeling van een 3-jarig project: Archief, Archeologie en Land art. Hoe vul je een leerlijn erfgoededucatie in met mooie en vooral ook praktische inhoud? 

Bij Imagine IC leer je wat erfgoed is en hoe je er het gesprek over kunt voeren. Want erfgoed schuurt. Het raakt iedereen anders. Dat maakt van erfgoed iets dat mensen kan verbinden, ook als ze lijnrecht tegenover elkaar staan. In onze educatieprogramma’s werken we met de gespreksmethode ‘emotienetwerken’. Deze methode maakt (jonge) burgers weerbaar in actuele gesprekken over erfgoed, en is ook toepasbaar in debatten over andere beladen thema’s in de wereld en de buurt. Eline Minnaar-Kuiper van Imagine IC laat je tijdens deze mini-workshop ervaren hoe de methode werkt.  

  • Bibian Welbergen is Adviseur cultuureducatie voortgezet onderwijs bij De Kunstbeweging in Emmen


Sessie 1.2  Op de kaart gezet: inclusieve muziek en dans

(presentatie & rondetafel) 

Route: verankeren

Om inclusieve muziek en inclusiedans écht op de kaart te zetten moeten we vooroordelen wegnemen en de juiste voorwaarden creëren. Hoe gaan we dat doen? Daarover gaan we in gesprek met elkaar en met Martine van Dijk en Melissa Bremmer, onder leiding van Sanne Scholten.  

Melissa Bremmer leidt de discussie in en vertelt over de samenwerking tussen de opleiding docent muziek van het conservatorium en het Engelse Drake Music, specialisten in inclusieve muziek. Martine van Dijk van Holland Dance vertelt over haar samenwerking met diverse Europese partners aan een ‘Europe Beyond Access’. Onder de naam DanceAble brengt Holland Dance al een aantal jaar inclusiedans in Nederland onder de aandacht. Wat is er geleerd? 

  • Martine van Dijk is directeur cultuureducatie en participatie bij Holland Dance Festival en zakelijk directeur van de Nederlandse Dans Dagen  
  • Melissa Bremmer is senior docent opleiding Docent muziek aan het conservatorium Amsterdam en Lector Kunsteducatie (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten)
  • Sanne Scholten is directeur-bestuurder van het LKCA

Sessie 1.3 Kunstbeleving in de vrije tijd

Route: verstevigen & verankeren

Welke strategie leidt tot grotere deelname van leerlingen uit het (v)so aan culturele activiteiten in de vrije tijd. Drie mooie voorbeelden uit Rotterdam, Amsterdam en Purmerend. 

  • Jantine Geels is afdelingshoofd speciale doelgroepen bij Cultuurhuis Wherelant 
  • Tanja van Dijk is directeur van St. Tamino 
  • Dirk Monsma is adviseur cultuureducatie en -participatie


Sessie 1.4 Klank als communicatiemiddel (workshop) 

Route: verstevigen & verankeren

Hoe maak je muziek en communiceer je met leerlingen met wie communicatie niet mogelijk lijkt? Bijvoorbeeld met leerlingen met een zeer ernstige verstandelijke beperking, zeer moeilijk lerende kinderen met een IQ lager dan 35 of leerlingen die (tijdelijk) veel moeite hebben met het ontvangen en verwerken van verbale informatie. Welke rol kan klank voor hen spelen? Hoe bepalend zijn je eigen denkpatronen en je eigen manier van waarnemen als je met deze kinderen werkt?  

Aan de hand van muzikale werkvormen en creatief zelfonderzoek gaan we aan de slag. We gaan proberen oude opvattingen over muziek los te laten en waar te nemen zonder oordeel. Deze waarneming gaan we ‘verklanken’ en zo laten we muzikale vormen ontstaan. Al doende scheppen we voorwaarden om de leerling te stimuleren om op onderzoek uit te gaan, om te beleven en te leren. 

  • Jacqueline van Koolwijk is docerend en uitvoerend musicus & muziektherapeute | Vrije Klanken 
     

Sessie 1.5 Outsider Art als voertuig voor inclusie (onderzoek) 

Route: verdiepen

Hoe kunnen verschillende vormen van rondleiden het publiek stimuleren om zich open te stellen voor, en te verbinden met Outsider Art? Dat onderzoekt Liesbeth Water in het promotieonderzoek Outsider Art en inclusie. Zij gebruikt de verdiepende kunstkijkmethode Visual Thinking Strategie om anders kijken naar anders zijn te bevorderen.  

Outsider Art is kunst van mensen die anders zijn. Via Outsider Art kunnen we een kijkje nemen in de innerlijke wereld van de makers. En we kunnen onszelf openen voor en verbinden met deze uitingen.  Maar hoe voorkom je dat publiek alleen maar kijkt naar Outsider Art? Hoe kom je tot verbinding? Hoe zorg je ervoor dat opvattingen en eventuele (voor)oordelen veranderen? Liesbeth Water ontwikkelt in de praktijk rondleidingen waarbij het streven is: openstellen en tot verbinding komen.  

Tijdens de workshop geeft zij uitleg, komen we in actie én gaan we op onderzoek uit. We gaan de Visual Thinking Strategie in de praktijk beleven. Iedereen kan meedoen. De dynamische, verdiepende kunstkijkmethode zet het publiek in beweging.  

  • Liesbeth Water is kunsteducator, trainer rondleiders Outsider Art Museum, Hermitage Amsterdam. 


Sessie 1.6 Curriculum.nu: kunt u het nog volgen?

(interactieve presentatie) 

Route: verankeren

Het traject rond de vernieuwing van het curriculum voor het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs is nu al een hele tijd bezig. Eerst hadden we Onderwijs2032, en nu werken negen ontwikkelteams al ruim een jaar aan een visie, en aan 'grote opdrachten' en 'bouwstenen' voor ieder leergebied.  

In januari 2019 had er een eindproduct moeten liggen, maar er werd een extra ronde toegevoegd en de einddatum werd verschoven naar half april. Eind vorig jaar werd besloten nóg een extra ronde in te plannen en de termijn te verlengen tot na de zomer. Inmiddels zijn er vier feedbacksessies geweest, een feedforwardsessie en liggen er voor de verschillende leergebieden meerdere versies in verschillende stadia van uitwerking. 

In deze sessie nemen we u mee naar de laatste stand van zaken. We verhelderen het proces tot nu toe en vertellen wat er bekend is over het vervolg. We staan vooral stil bij de inhoud van het ontwikkelteam Kunst & Cultuur. Zodat u aan het einde van de sessie kunt zeggen dat u het inderdaad nog kunt volgen. 

  • Ronald Kox is hoofd cultuureducatie bij het LKCA 
  • Marijke Smedema is vakleerkracht muziek in het speciaal onderwijs (Olivijn, Almere) en maakt deel uit van het ontwikkelteam Kunst en Cultuur van curriculum.nu 


Sessie 1.7 Samenwerken loont! (interactieve presentatie) 

Route: verstevigen

Twee presentaties over samenwerken met het speciaal onderwijs, door Theatergezelschap Sonnevanck en dansgezelschap Introdans   

Introdans & De Onderwijsspecialisten

Ruim 60 kinderen van verschillende scholen voor speciaal onderwijs dansten op 18 februari 2019 onder leiding van choreograaf Adriaan Luteijn, in de voorstelling Special Forces in Schouwburg Amphion in Doetinchem. Een samenwerkingsproject van het docententeam van Introdans en de leerkrachten uit het speciaal onderwijs van de Onderwijsspecialisten.  

Dans is een goed en toegankelijk instrument om kinderen en jongeren vertrouwen te geven. Ze leren zich op een positieve manier te verhouden met de wereld om hen heen. Naast de creatie van deze professionele voorstelling wil het project meer dans in het (speciaal) onderwijs brengen door onder andere leerkrachten te trainen.  

Sonnevanck & Het Roessingh 

De voorstelling De Kleine Berenjacht van theatergezelschap Sonnevanck is op maat gemaakt voor het speciaal onderwijs (ZML/EMB). In de presentatie nemen de makers de bezoekers op een interactieve manier mee in het maakproces. Een zoektocht naar het creëren van een waardevolle theaterbeleving voor deze specifieke doelgroep, waarin zij de kracht van theater kunnen ervaren.  

  • Adriaan Luteijn is artistiek manager Introdans Interactie 
  • Nico Teunissen is hoofd Sport & Cultuur, De Onderwijsspecialisten 
  • Susan Waanders is actrice in de voorstelling De Kleine Berenjacht van Theater Sonnevanck, Enschede  
  • Marianne Dom van ’t Spijker is ICC’er bij Onderwijscentrum Het Roessingh, Enschede


Sessie 1.8 Persoonlijke verhalen (interviews) 

Route: verwonderen

Een sessie met persoonlijke verhalen. Dagvoorzitter Wendelien Wouters gaat in gesprek met zangeres Anne Krommenhoek, magicflute-speelster Karin van Dijk en trompettist Andre Heuvelman over de rol die kunst en cultuur in hun leven vervullen.